Is Rijnlands Organiseren hetzelfde als Nieuw Organiseren?

Gepubliceerd door Jaap Peters Jurriaan Cals op 14 februari 2020

Voor veel mensen is 'de organisatie' een natuurverschijnsel. Alsof het logisch is dat er organisaties zijn op de wijze zoals ze nu bestaan en je kunt er verder niets aan kan doen, er wordt in organisaties dan ook heel wat 'afgeharkt'. Het is echter geen natuurverschijnsel, het is een verzinsel van mensen. Niet anders dan Sinterklaas. Een verzinsel met goede bedoelingen wat ons veel gebracht heeft, maar is doorgeslagen. 

Organisaties zijn niet per definitie hiërarchisch (verticaal), ze kunnen ook horizontaal zijn georganiseerd. Rijnlands Organiseren is ergens rond 1806 ontstaan uit de krijgskunde. De Pruisen kwamen tot de conclusie dat leidinggeven vanaf de heuvel toch minder effectief was dan zelfsturen op de plek waar de veldslag daadwerkelijk werd gestreden.

De wedstrijd wordt niet op papier gespeeld, maar op gras.

Danny Blind

In beide gevallen is er echter sprake van een andere mind-set, bij leidinggeven vanaf de heuvel (Angelsaksisch) is denken & doen gescheiden bij (Rijnlands) zelfsturen is denken & doen juist geïntegreerd. Bij zelfsturen is de Collectieve Ambitie de lens waarmee de werkelijkheid wordt geïnterpreteerd, dat maakt dat diegene die de interpretatie doet een beslissing moet nemen op basis van zijn of haar vakmanschap, de machtsverhoudingen zijn dan minder relevant (wie het weet mag het zeggen, en vooral; wie het weet moet het zeggen).  

Het Rijnlands probeert daarnaast op een slimme manier inzicht & overzicht te combineren waarbij dat wat er georganiseerd moet worden uitgangspunt is en de organisatie volgt! Eerst wordt er gekeken op het terrasje wat nodig is, daarna wordt de keuken 'aan het werk gezet'. De achterkant ondersteunt de voorkant en samen wordt de Collectieve Ambitie gerealiseerd (daarom heet die ook zo).

Is Rijnlands Organiseren dan hetzelfde als Nieuw Organiseren? Dat is een een mooie vraag. Woorden en begrippen die we gebruiken betekenen iets voor ons. En die betekenis heeft pas waarde als we het daar gezamenlijk over eens zijn. Het Rijnlands Organiseren is in de geschiedenis terug te herleiden en de basisgedachte is goed te omschrijven. De principes zijn duidelijk en als we die vertalen naar dit jaar kan dat. 

Een Rijnlandse organisatie past zich steeds aan, aan de veranderende omstandigheden. Zoals een keuken van een restaurant. Je zou Rijnlands Organiseren dus kunnen omschrijven als een vorm van Nieuw Organiseren, maar het is oud als de wereld.